Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), akciğerlerdeki hava akımı ve solunumla ilgili sorunlara neden olan bir grup hastalığı ifade eder.1
Akciğerlerde hava akışının engelleyen uzun süreli (kronik) bronşit ve amfizemi KOAH grubunda yer alan hastalıklardır.2
Bronşit, akciğerlerdeki hava akışını sağlayan hava yollarının iltihaplanması ve daralması anlamına gelir. Bronşit kısa süreli (akut) bir enfeksiyon olabilir, ancak KOAH'a sahip kişilerde bronşit uzun süreli (kronik) olarak görülür. Amfizem ise oksijenin kan dolaşımına geçişini sağlayan akciğerlerdeki hava yollarının sonundaki küçük hava keselerini etkiler. Bu hava keseleri parçalanır ve akciğerler havayı hapsederek nefes almayı zorlaştıran daha büyük deliklerle dolu hale gelir.2
KOAH, sigara içen veya içmiş olan orta yaşlı veya yaşlı yetişkinleri etkileyen yaygın bir durumdur.2
Dünyada en yaygın görülen üçüncü ölüm nedenidir ve dünyada her 10 yetişkinden birinin bu hastalıktan etkilendiği düşünülmektedir. Ülkemizde de en çok ölüme neden olan hastalıklar sıralamasında üçüncü sıradadır ve Türkiye’de 4 milyon civarında KOAH’a sahip kişi bulunduğu tahmin edilmektedir.3
KOAH, erken evrelerde semptoma neden olmayabilir, hastalığın ilerlediği dönemlerde aşağıdakiler gibi belirtiler görülebilir:4
KOAH semptomları astım semptomlarına çok benzerdir, ancak KOAH semptomları genellikle 50 yaşından sonra ortaya çıkar, tedaviye astım kadar iyi yanıt vermez ve giderek kötüleşebilir. Eğer nefes alıp vermek ile ilgili herhangi bir sorun yaşıyorsanız bir uzmana başvurmanız önemlidir.4
Doktorunuz muayene sırasında kişisel ve tıbbi geçmişiniz, sigara kullanım durumunuz ve alerjileriniz hakkında sorular sorabilir. Daha sonra göğsünüzü dinleyerek fiziksel muayenenizi tamamlayabilir. Son olarak, küçük bir makineye nefes verme ile gerçekleştirilen bir solunum testi uygulayabilir. Bu test, KOAH olup olmadığını ve varsa ne kadar kötü olduğunu gösterebilir, ayrıca KOAH ile astım gibi diğer bazı durumları ayırt etmeye yardımcı olabilir. Bunlara ek olarak, tanı için göğüs röntgenine veya başka testlere ihtiyaç duyulabilir.4
KOAH için herhangi bir tedavi planındaki en önemli adım, sigaradan uzak durmaktır. Sigarayı bırakmak, KOAH'ın kötüleşmesini ve nefes alma yeteneğinin azaltmasını önleyebilir.5
KOAH'a sahip birçok kişide, sigarayı bırakmak dışında çok az tedaviye ihtiyaç duyulan hastalığın hafif formlarına sahiptir. Hastalığın daha ileri aşamalarında bile semptomları kontrol edebilen, ilerlemeyi yavaşlatabilen ve aktif bir yaşam sürmenizi sağlayan etkili tedavi mevcuttur.5
KOAH’dan korunmak için:6